Bức xúc chuyện nghề – Phần 1: Gạch đá bủa vây ngành IT và Developer

Gần đây, đọc báo đài mình bỗng thấy ngành IT bị trù dập dữ dội. Bản thân sinh viên IT, lập trình viên Việt Nam đã chịu đủ mọi thứ thiệt thòi, nay lại còn bị báo chí trù dập, cấp trên chèn ép.

Do khá bức xúc nên hôm mình viết bài này, vừa để chửi và xả cho bớt ức chế, vừa để bênh vực anh em developer và góp vài ý kiến cá nhân giúp ngành tốt hơn. Các anh em cứ thoải mái vừa uống trà vừa đọc nhé!

Bài viết gồm 3 phần:

Gạch đá tới tấp vào đầu ngành IT!

Ngành IT và developer chịu khá nhiều gạch đá từ báo chí cho tới… chị em HR:

  • Làm việc đến còng lưng, OT đến mỏi mắt để nhận đồng lương ba cọc ba đồng, chả đủ tiền mua bỉm sữa cho con thì bị báo chí đôn là lương bong bóng, lương trung bình vài nghìn.
  • Công ty trả lương thấp, trù dập, chuyển công ty khác thì bị chê là hay nhảy việc, thiếu trung thành!
  • Các công ty tuyển cho nhiều, xong vắt chanh bỏ vỏ, không chú trọng vào đào tạo, cho nhân viên làm mấy dự án cũ kỹ chả học được gì, xong lại than nhân viên thiếu khả năng chuyên môn. Chuyên môn trên trời rớt xuống à?
  • Vài thanh niên mở được công ty thì bắt đầu chê trình độ và mặt bằng chung của developer Việt. Tiền ít đòi hít … chồn thơm, không offer được mức lương, title người ta mong muốn, bắt đầu chê để dìm hàng.
Làm dev ở Việt Nam đã vất vả còn dễ ăn nhiều gạch đá

Tất nhiên, trong chuyện này, cũng có 1 phần là lỗi của bản thân lập trình viên. Tuy nhiên, đa phần là do lỗi của hoàn cảnh, của công ty nhiều hơn. Cùng đọc phần dưới để biết rõ hơn nhé!

Lương có thật sự là cao, hay đang bị thổi phồng quá đáng?

Các bạn lều báo rất thích lôi chuyện lương cao lương thấp ra mà nói. Gần đầy, có khả nhiều bài viết về chuyện lương ngành IT, đa phần đều giật tít câu view, thổi phổng sự thật:

Chả biết sao chứ mình nghe nhiều nơi lương công nhân, bảo vệ còn được 5-9 triệu. Sinh viên IT vừa ra trường có bằng ĐH may mắn thì được khoảng 7-8 triệu, còn thử việc thì chỉ được 2,3 triệu hoặc không lương! Công nhận là cao thật đấy! Bạn nào có các mức lương 2000$, trăm triệu như trong bài báo thì comment cho mình biết nhé.

Báo chí cứ gieo tư tưởng rằng ngành này lương cao, lương không tương xứng với khả năng mà… quên nhu cầu thị trường. Theo quy luật cung-cầu, khi nhu cầu thị trường cao, lượng cung cấp không đủ, giá cả sẽ tăng. Là lập trình viên, chúng ta phải tranh thú lúc sức lao động mình giá còn cao để bán cho được giá chứ nhỉ?

Tranh thủ bán sức lao động cho được giá chứ nhỉ?

Nhiều nhà tuyển dụng chống chế: Lương của lập trình viên quá cao so với giá trị đem lại cho công ty! Ơ hay, lương cao hay thấp là do thị trường quyết định. Giả sử bạn vào ăn nhà hàng, giá cao chót vót nhưng lượng thức ăn ít, giá trị đem lại ít. Bạn có thể không ăn, hoặc tìm cách tận hưởng các giá trị khác như phục vụ, không gian.

Nếu công ty cảm thấy vậy thì công ty có thể không thuê, hoặc tìm cách đào tạo và khuyến khích để nhân viên đem lại giá trị cao nhé!

Lý do khan hiếm nhân sự và nhảy việc

Nhiều công ty cũng rất là kì, tiền ít đòi hít … chồn thơm. Họ muốn tuyển lập trình viên giỏi kĩ thuật, nhiều kinh nghiệm, giỏi tiếng Anh mà chỉ trả mức lương “phải chăng” (còn gọi là lương chết đói), rồi lại than không tìm được ứng viên, hoặc ứng viên không đủ trình độ.

Xin lỗi nhé, tuổi gì, dev có khả năng thật sự thì nó không ngu mà làm việc với mức lương “phải chăng” đó đâu! Mà cũng chẳng cần phải là dev, thử ra Trần Duy Hưng tìm một em chân dài, ra trắng, dáng ngon, mặt người mẫu với giá 2-300k xem! Có mà tìm đến già cũng không ra đâu

Một số khác lại chê nhân viên hay nhảy việc, độ trung thành thấp! Đây một phần cũng là lỗi của developer chúng ta, mới làm được vài tháng đã nhảy việc vì… chán công ty, muốn lương cao hơn. Tỉ lệ này ở ngành IT nước ngoài cũng na ná vậy.

Đa phần các công ty rất ghét điều này, vì họ sẽ bị lỗ khi bỏ công đào tạo bạn. Tuy nhiên nhảy việc nhiều sẽ giúp bạn mau lên lương, lên chức hơn so với việc… ngồi lỳ tại một công ty. Nhưng nhớ cẩn thận đừng nhảy việc nhiều quá, người ta xem CV sẽ sợ không dám tuyển đâu.

Chuyện nhảy việc có những lợi ích và tác hại của nó

Chuyện chê bai developer Việt Nam và ngành IT

Ngoài ra, gần đây còn có một trò khác là… chê bài trình độ developer Việt Nam. Các bác này nọ cứ khoái lôi nước ngoài ra so sánh rồi chê trình độ IT Việt Nam. Sao không so sánh môi trường làm việc và mức lương luôn đi!

Điển hình như cách đây vài tháng, có một bài chê bai cách đặt title của developer Việt Nam (Bài viết có tính xây dựng, khá hay và đáng đọc, chỉ có đôi chỗ mình không đồng tình):

Bác Quốc Nguyễn đã có một bài phản pháo khá hay về vụ này, các bạn có thể đọc thử tại đây.

Gần đây, mình cũng vừa thấy một bài ném đá developer trên linkedin với cái tựa rất kêu Ngành IT VN đang đẻ ra một lũ ngông nghênh ảo tưởng về năng lực của mình (Vậy mà còn được nhiều like share mới chết).

Mình nghĩ chắc thanh niên này chỉ trả nổi lương 8-10 củ, tiền ít đòi hít … chồn thơm, không offer được mức lương và title người ta mong muốn nên mở mồm chê để dìm hàng.

Thú thật, từng làm việc và phỏng vấn trong và ngoài nước, mình cảm thấy khả năng technical của developer Việt ko thua gì các nước khác. Nếu có, chắc chỉ vài mặt như tư duy sản phẩm, kĩ năng mềm, định hướng nghề nghiệp. Đây lại là lỗi của hệ thống giáo dục, của hệ thống chứ đâu phải hoàn toàn là lỗi của lập trình viên?

Tạm kết

Phù, xả một hồi thì mình cũng bớt ức chế rồi. Tuy vậy, chỉ một bài viết là không đủ để bày tỏ hết sự bức xúc và nỗi lòng của mình nên phải viết bài phần. Các bạn đón đọc phần 2 – Trông người lại nghĩ đến ta nhé!

Ở phần sau, chúng ta cùng thảo luận xem lý do vì đâu mà ngành IT Việt Nam lại chịu nhiều điều tiếng, thua kém hơn so với ngành IT ở các nước tân tiến!

Advertisements

22 thoughts on “Bức xúc chuyện nghề – Phần 1: Gạch đá bủa vây ngành IT và Developer”

  1. Chuẩn đại ca. Thích nhất câu “tiền ít mà hít … chồn thơm”. Cty offer thì ít mà đòi người làm việc giỏi. Trả tiền ít mà đòi nhân viên phải cống hiến hết mình. Phỏng vấn thì người nào giỏi hơn người phỏng vấn thì loại. =))). k thể đỡ được

    Like

  2. Thật tâm mà nói cách thức kinh nghiệm quản lý dự án, PM Việt Nam còn thấp, dev ở Việt Nam chất lượng không được tốt vì nếu vào môi trường suốt ngày OT, ngập mặt trong bug thì thời gian đâu mà học tập, rèn luyện bản thân. Cty thì chỉ mong tuyển đc ứng viên lương thì vừa phải và làm thì như siêu nhân ^^. Tóm lại khi còn trẻ hãy chăm chỉ rèn luyện bản thân, tìm môi trường làm vừa đủ và gia tăng tay nghề hơn ;).
    Chấp nhận làm dev vất vả lắm, cố lên nha các dev ^^

    Liked by 1 person

  3. Mình cũng đã từng may mắn tham gia nhiều công ty từ Việt Nam, Nhật, Pháp và hiện tại là VN. Cty nước ngoài lương có nhỉnh hơn 1 chút nhưng họ xem bạn ko phải là con người. Mình làm dc hơn 3 năm thì môi trường làm viêc là cái quan trọng nhất. Kỹ thuật rồi cũng lạc hậu, lương đủ sống, anh em vui vẻ là được.

    Liked by 1 person

  4. Rất là đồng tình với bài viết. Làm dev mà lương $2000 chỉ có ở nước ngoài, làm cho công ty việt nam mỗi lần estimate dự án toàn bị kỳ kèo từng giờ từng phút. Dự án bị trễ dù không biết là lý do gì vẫn có cớ để dìm hàng năng lực nhân viên. Giờ tìm việc toàn thấy công ty nào đòi tuyển senior lương $700, skip ngay không cần suy nghĩ.

    Rất mong bài tiếp theo, hi vọng anh Hoàng sẽ tiếp tục chia sẻ cảm nhận.

    Like

    1. Thật ra mức 2000 thì tầm senior, code cứng 3-5 năm thì cũng có đấy bạn, ko nhiều thôi :3.

      Mỗi tội các bác lều báo cứ làm như tìm khơi khơi là ra job 2k ấy

      Like

  5. Hồi mình đi học báo chí cũng bơm ngành ngân hàng lên tận mây(ngành hot) tuy nhiên vô ub.com.vn mà xem làm GDV cũng bị chửi lên chửi xuống,nv tín dụng thì sợ nợ xấu, một tháng phải huy động 25 tỉ. Dạo gần đây, báo chí lại tung lên cách mạng 4.0(vnexpress,tuoitre) rồi lương IT ngàn đô. Mà thế giới phẳng, developer đạt chuẩn thế giới thì họ cũng freelance. Công ty họ tưởng đào tạo 1 sv UIT, BK, KHTN dễ lắm, ngồi máy 8-12h đọc doc, cày thuật toán => ra trường OT rất trâu nhưng kỹ năng, tiếng anh thì thiếu bởi để học toeic- eilts cũng 1-3 năm thật siêng năng, tốn 10-100 tr. Sv okie thuật toán thì yếu tiếng anh, Sv tiếng anh okie thì đào tạo 1-2 năm. Còn sv thuật toán + tiếng anh thì họ đã sang singapore, Nhật để làm rồi. Nhiều Dev đi làm cũng vì tiền lo cho gia đình, vợ con, trả góp nhà nên cứ chổ nào trả lương cao thì họ làm. Tại sao lại có bong bóng như vậy? vì AI, Amazon, Apple, Samsung, Ford với AI chỉ cần 1 dàn rô-bốt có thể làm thay 1000-2000 người, xe tự lái, máy bay giao hàng thông minh sẽ giúp họ tiết kiệm hàng tỉ đô. Chỉ mong cộng đồng Dev việt nam vừa giỏi technical vừa giỏi ielts thay thế dần dần dev Ấn Độ, Trung Quốc. Muốn đào tạo ra một Dev tại ÚC đạt chuẩn thế giới (120-150 ngàn usd úc). Mấy công ty việt nam sao phải than thở thiếu nhân lực, nếu thiếu thì thuê dev Ấn, Hàn xem họ có hét ra lửa không!!

    Like

    1. Mấy công ty việt nam sao phải than thở thiếu nhân lực, nếu thiếu thì thuê dev Ấn, Hàn xem họ có hét ra lửa không!!

      Đúng là học páo trý =)) Đọc dài voãi ra, chốt mịa 1 câu cho nó xong đi 😀

      Like

  6. Kể ra báo viết thật có quá đáng.Kiểu như lương bọn bank ấy.Rồi chúng chưởi cho.Nhưng mấy vấn đề này đều có hai mặt.Hoan ngênh tinh thần cống hiến cảm xúc và cái nhìn của bác.Mình có bạn nuôi chồn hôi để ăn cafe những chẳng bỏ công lãi,có lẽ chuyển qua nuôi chồn thơm

    Liked by 2 people

  7. – Đọc mà cứ buồn cười, cười xong thấy cay và nghẹn. haizzz
    Mình cũng đi làm từ khi còn là sinh viên năm 2. Hồi đó xin vào làm không lương với mục đích học hỏi (xin làm có lương không đâu nhận cả).
    – Cày cuốc được 3 tháng thì thấy trình lên to rõ rệt luôn, làm 7 tháng không lương thì đến tháng thứ 8 bắt đầu sếp trả lương 3tr/ tháng (hớn như chó). Ngày lĩnh lương mua ngay thùng coca về uông cho đã đời!!
    – Rồi thì thấm thoát mình cũng có 2 năm 7 tháng kinh nghiệm. Giờ vẫn còn chưa ra được trường vì nợ môn rồi thi tạch (cơ bản là để có được kinh nghiệm như giờ, mình cũng phải đánh đổi nhiều thứ, đáng nhẽ điểm phẩy mà cao là mình được làm đồ án rồi, đằng này phải học và thi tốt nghiệp T___T)
    – Giờ đang nghỉ việc để tập trung học cho xong mà thỉnh thoảng ông sếp vẫn gọi với nhắn tin rủ đi cafe định lôi kéo mình về công ty và hứa trả 7tr/tháng (vãi đái, mình cười rồi im lặng tợp 1 ngụm cafe)

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s